Plan PACE: łączność podstawowa, zapasowa, awaryjna i ostateczna
Plan PACE (z ang. primary, alternate, contingency, emergency) to uporządkowana lista czterech niezależnych sposobów łączności wraz z zasadą, kiedy przejść z jednego na kolejny. Metoda od dawna funkcjonuje w armii USA, a dziś korzystają z niej także służby ratownicze. W Polsce nie ma swojej ustawowej nazwy, ale pasuje do obowiązku organizacji łączności w działaniach ratowniczych.
Co oznaczają cztery poziomy planu PACE
Publikacja armii USA ATP 6-02.12 opisuje PACE jako metodę planowania łączności, która daje przewidywalność i nadmiarowość w warunkach zakłóceń i przeciążenia. Amerykańska agencja CISA przenosi tę samą myśl na służby ratownicze i definiuje poziomy tak:
- Podstawowy (primary): zwykły, codzienny sposób łączności.
- Zapasowy (alternate): rezerwa dla podstawowego.
- Awaryjny (contingency): używany, gdy zawiodły oba poprzednie.
- Ostateczny (emergency): ostatni poziom, gdy nic innego nie działa.
Pięć testów dobrego planu PACE
Oba źródła sprawdzają plan według tych samych kryteriów. Musi być wykonalny (dość sprawnego sprzętu i przeszkolonych osób), akceptowalny (uruchomienie nie przeszkadza w działaniach), odpowiedni (wystarczająca przepustowość), rozróżnialny (żaden poziom nie zależy od środka już utraconego) i kompletny (wszystkie środki wymienione wraz z warunkiem przejścia). Czwarty test obala większość planów cywilnych: CISA zauważa, że e-mail, media społecznościowe i SMS mogą zależeć od jednego telefonu i jednej ścieżki danych. Armia dodaje, że poziom ostateczny nie musi być sprzętem. Może być procedurą, na przykład przejściem na punkt zbiórki.
W polskich przepisach odpowiada temu zadanie kierującego: rozporządzenie o KSRG wymienia zorganizowanie łączności dla podmiotów biorących udział w działaniu ratowniczym, a sztab analizuje jej funkcjonowanie (§ 29). Powódź z 2024 r. pokazała, czemu to ważne: NIK ustaliła, że na zbiornikach Zlewni w Nysie, w tym w Stroniu Śląskim, nie działała łączność radiowa DMR przewidziana na sytuacje nadzwyczajne, co opóźniało przekazywanie informacji.
Plan PACE w użyciu: grupa poszukiwawcza
Grupa poszukiwawczo-ratownicza ustala plan na poszukiwania w dolinie. Podstawowy: aplikacja przez mobilną transmisję danych. Zapasowy: SMS. Awaryjny: radiotelefon przez przekaźnik na grzbiecie. Ostateczny: każdy zespół schodzi na skrzyżowanie dróg o 16:00. O 13:40 pada transmisja danych i po dwóch nieudanych wysyłkach zespoły przechodzą na SMS. Pełną metodę opisuje poradnik o planie na awarię łączności. W cyklu przygotowania PACE pisze się na etapie PREPARE, a używa na etapie ADAPT.
PACE i Sinkaos
Najpierw offline
Aplikacje Sinkaos pracują bez połączenia i wysyłają, gdy mogą, więc nadają się na poziom podstawowy.
Przechowaj i przekaż dalej
Przy wolnych lub przerywanych łączach pierwsze idą ważne teksty i alerty.
Lokalny serwer polowy
Mały serwer może obsłużyć operację bez internetu i zsynchronizować się później.
Plany z warunkami przejścia
Plan A, B i C oraz punkty decyzyjne działają offline, więc zasada przełączenia jest w każdym telefonie.
Pytania o plan PACE
Czy PACE dotyczy tylko radia?
Czy każdy zespół potrzebuje czterech poziomów?
Kto pisze plan?
Źródła
- Armia USA: ATP 6-02.12, DoDIN-Army Planning Techniques, 2021 (po angielsku)
- CISA SAFECOM: Leveraging the PACE Plan into the Emergency Communications Ecosystem (po angielsku)
- Rozporządzenie MSWiA z 24 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, Dz.U. 2026 poz. 872 (§ 29)
- Najwyższa Izba Kontroli: zarządzanie kryzysowe w czasie powodzi do poprawy (31 sierpnia 2026 r.)
Proszę wypróbować Sinkaos przy najbliższej operacji.
Wczesny dostęp jest bezpłatny. Pierwszą operację przygotujemy razem z Państwem i pozostaniemy w kontakcie przez cały jej przebieg.